Dla kogoś, kto dopiero przesiadł się na macOS, pytanie jak zrobić screena na Macu potrafi być zaskakująco irytujące, bo zamiast jednego klawisza jak na Windowsie, dostaje się cały zestaw skrótów, trybów i ukrytych opcji. Screeny są podstawowym narzędziem pracy.
Warto od razu poznać najważniejsze skróty na pamięć, a potem dorzucić kilka sprytnych trików: jak nagrywać ekran, jak zmienić miejsce zapisu zrzutów, jak robić screeny z opóźnieniem i jak uniknąć typowych problemów z zablokowanym klawiszem Fn lub zmienioną klawiaturą.
Podstawowe skróty: jak zrobić screena na Macu
Na macOS praktycznie wszystko robi się kombinacją z klawiszem ⌘ Command. Tak samo jest ze zrzutami ekranu. Warto zacząć od trzech podstawowych skrótów:
- ⌘ Command + Shift + 3 – zrzut całego ekranu
- ⌘ Command + Shift + 4 – zrzut zaznaczonego fragmentu
- ⌘ Command + Shift + 5 – panel z zaawansowanymi opcjami i nagrywaniem ekranu
Kombinacja ⌘ + Shift + 3 robi natychmiastowy screenshot wszystkich ekranów. Jeśli podpięty jest zewnętrzny monitor, każdy ekran dostanie osobny plik PNG na biurku. Nie ma żadnych pytań, żadnego panelu – po prostu cyk i gotowe.
Przy ⌘ + Shift + 4 pojawia się ikonka celownika z małymi współrzędnymi przy kursorku. Wtedy wystarczy zaznaczyć obszar myszką lub gładzikiem. Po puszczeniu przycisku myszki system od razu zapisuje zrzut. W praktyce to najbardziej używany skrót, bo pozwala szybko wycinać tylko to, co potrzebne, bez późniejszego kadrowania w edytorze.
Najważniejsze skróty do zrzutów na Macu to ⌘+Shift+3, ⌘+Shift+4 i ⌘+Shift+5 – opanowanie tych trzech kombinacji rozwiązuje 90% codziennych potrzeb.
Kombinacja ⌘ + Shift + 5 to już trochę inny poziom – zamiast od razu robić screenshot, otwiera się dolny panel z ikonami: pełny ekran, wybrane okno, zaznaczony fragment oraz nagrywanie ekranu. To miejsce, gdzie macOS ukrył większość „sprytnych” opcji, dlatego warto się z nim oswoić.
Precyzyjne zaznaczanie fragmentu ekranu
Na pierwszy rzut oka ⌘ + Shift + 4 wygląda prosto: przeciągnąć myszą i gotowe. Ale ten skrót ma dodatkowe ukryte możliwości, które przy codziennej pracy naprawdę oszczędzają czas.
Po wciśnięciu ⌘ + Shift + 4 i pojawieniu się celownika można:
- wcisnąć Spację – wtedy tryb zmienia się w „przechwytywanie okna” (więcej o tym za chwilę),
- wcisnąć Esc – anulowanie całej operacji, gdy coś pójdzie nie tak,
- przytrzymać Spację podczas przeciągania – przesunięcie wybranego obszaru bez zmiany jego rozmiaru,
- użyć Shift lub Option – precyzyjna zmiana rozmiaru zaznaczenia (przydatne, ale raczej dla maniaków pikseli).
Najbardziej praktyczna sztuczka to wciśnięcie Control razem ze skrótem. Przykład: ⌘ + Shift + Control + 4. Zamiast zapisu na biurku, system wrzuca screena od razu do schowka. Potem wystarczy wkleić go do Slacka, dokumentu, maila czy komunikatora. Zero plików do sprzątania.
Warto w codziennej pracy wyrobić sobie nawyk: jeśli screenshot ma od razu trafić do rozmowy czy dokumentu – używać wersji ze schowkiem, a jeśli ma trafić do osobnego pliku – standardowego skrótu bez Control.
Zrzut pojedynczego okna i usuwanie cienia
Screenshot całego okna aplikacji wygląda lepiej niż wycinanie go ręcznie z większego obrazu. macOS ma do tego dedykowany mini-tryb, dostępny z dobrze znanej kombinacji.
Wystarczy wcisnąć ⌘ + Shift + 4, a gdy pojawi się celownik – wcisnąć Spację. Kursor zmieni się w ikonkę aparatu. Teraz wystarczy najechać na dowolne okno (aplikacji, dialogu, menu kontekstowego) i kliknąć. System zrobi zrzut tylko tego jednego elementu, z ładnym cieniem i zaokrąglonymi rogami.
Domyślnie macOS dodaje do takich zrzutów charakterystyczny cień. Wizualnie wygląda to estetycznie, ale w prezentacjach czy dokumentach potrafi przeszkadzać – szczególnie, gdy tło slajdu jest inne niż biurko na screenie.
Cień można szybko usunąć na dwa sposoby:
- przytrzymać Option
- wyłączyć cień globalnie przez Terminal (dla osób, które chcą mieć zawsze „płaskie” screenshoty).
Ten tryb przydaje się szczególnie przy tworzeniu instrukcji, dokumentacji czy wpisów blogowych: każde okno ma spójny wygląd, a marginesy i proporcje są zawsze takie same, bez ręcznego kadrowania.
Panel zrzutów: nagrywanie ekranu i ukryte opcje (⌘+Shift+5)
Kombinacja ⌘ + Shift + 5 otwiera panel, który wielu użytkowników omija, bo „kliknięcie to za długo”. W praktyce zaawansowane funkcje są właśnie tutaj i warto je poznać, nawet jeśli używane będą tylko od czasu do czasu.
Tryb nagrywania ekranu i opóźnienie
W panelu zrzutów widać kilka ikon: trzy po lewej odpowiadają za zdjęcia (pełny ekran, okno, fragment), a dwie po prawej – za nagrywanie ekranu. To najszybszy sposób, by nagrać krótki filmik pokazujący, co dzieje się na ekranie, bez otwierania QuickTime czy zewnętrznych programów.
Można wybrać nagrywanie całego ekranu lub tylko zaznaczonego fragmentu. Przy pracy zdalnej czy tłumaczeniu znajomym „gdzie coś kliknąć” takie klipy sprawdzają się zdecydowanie lepiej niż seria statycznych zrzutów. Po zakończeniu nagrania plik wideo (format .mov) zapisuje się w tym samym miejscu, co zwykłe screenshoty.
W panelu kryje się też funkcja opóźnienia. Po kliknięciu w przycisk „Opcje” można wybrać opóźnienie 5 lub 10 sekund. Dzięki temu da się spokojnie rozwinąć menu, najechać na przycisk z podpowiedzią, przygotować okno – a system zrobi screena po odliczeniu czasu.
W praktyce opóźnienie przydaje się przede wszystkim przy zrzutach rozwijanych list, podpowiedzi (tooltips) czy elementów, które znikają po kliknięciu w inny fragment ekranu. Bez tej funkcji takie rzeczy potrafią być frustrujące do złapania.
W tym samym menu „Opcje” można też ustawić:
- miejsce zapisu (pulpit, dokumenty, schowek, Notatki itd.),
- pokazywanie miniatury screena w rogu ekranu po zrobieniu zdjęcia,
- pokazywanie kursora na nagraniach.
Miniatura zrzutu i szybka edycja
Po zrobieniu screena na nowszych wersjach macOS w prawym dolnym rogu ekranu pojawia się mała miniatura. Jeśli nic z nią nie zrobić, po chwili znika, a plik zostaje tam, gdzie ustawiono miejsce zapisu. Ale to okienko ma kilka przydatnych trików.
Kliknięcie w miniaturę otwiera systemowy edytor podglądu. Można tam od razu:
- przyciąć kadr,
- zaznaczyć fragment za pomocą ramki lub strzałki,
- dodać tekst (np. „tu kliknij”),
- zamazać wrażliwe dane prostokątem,
- podpisać screena ręcznie, jeśli korzysta się z gładzika lub tabletu.
Takie szybkie poprawki często w zupełności wystarczają i oszczędzają otwierania Photoshopa, GIMPa czy innego edytora. Po kliknięciu „OK” obraz zapisuje się w tym samym miejscu co zwykłe screenshoty, już po obróbce.
Jeżeli miniatury bardziej przeszkadzają niż pomagają, w panelu ⌘ + Shift + 5 można je wyłączyć w opcjach. Niektórzy wolą, gdy wszystko dzieje się „po cichu” – file trafia na biurko i koniec.
Zmiana miejsca zapisu zrzutów ekranu
Domyślnie macOS wrzuca wszystkie screeny na Pulpit. Przy okazjonalnym użyciu to wygodne, ale przy intensywnej pracy szybko robi się tam śmietnik. Na szczęście miejsce zapisu da się zmienić na folder Screenshots, Dokumenty albo cokolwiek innego.
Najszybciej można to zrobić właśnie z poziomu panelu ⌘ + Shift + 5. Po kliknięciu „Opcje” widać listę miejsc: Pulpit, Dokumenty, Schowek, Mail, Wiadomości, Notatki, a także „Inne lokalizacje…”. Wystarczy raz wskazać własny folder – np. ~/Pictures/Screenshots – i od tego momentu wszystkie nowe zrzuty będą lądowały tam.
Stały folder przez Terminal i porządek w plikach
Dla osób, które lubią raz ustawić i mieć spokój, istnieje sposób na bardziej „twarde” ustawienie folderu przez Terminal. Wymaga to dosłownie dwóch komend, ale daje pełną kontrolę, także w starszych wersjach macOS, gdzie panel ⌘ + Shift + 5 jeszcze nie istniał.
Najpierw trzeba utworzyć docelowy folder – np. w katalogu Obrazy. Potem w Terminalu (Aplikacje → Narzędzia) wpisuje się:
defaults write com.apple.screencapture location ~/Pictures/Screenshots
killall SystemUIServer
Pierwsza komenda mówi systemowi, gdzie mają trafiać zrzuty. Druga przeładowuje elementy interfejsu, żeby zmiana zadziałała od razu. Od tego momentu nawet skróty typu ⌘ + Shift + 3 i ⌘ + Shift + 4 będą używać nowej lokalizacji.
Dobrym nawykiem jest trzymanie screenów w jednym uporządkowanym folderze i co jakiś czas robienie tam czystek. Zrzuty ekranu są wygodne, ale mają tendencję do mnożenia się w nieskończoność. Po paru miesiącach łatwo dojść do tysięcy plików zajmujących kilka, a nawet kilkanaście GB.
Dla bardziej zorganizowanych przydaje się też automatyczne nadawanie nazw z datą i krótkim opisem – można do tego wykorzystać aplikację Skróty lub Automator, jeśli standardowe nazwy w stylu „Zrzut ekranu 2026-02-07…” zaczynają irytować.
Screenshoty w pracy zdalnej i komunikacji
W środowisku pracy zdalnej zrzuty ekranu to właściwie waluta komunikacji. Szybciej jest wysłać screen z zaznaczoną opcją niż pisać długaśne instrukcje „kliknij w trzecie menu od lewej, potem wybierz…”.
Przy regularnym wysyłaniu zrzutów przydają się szczególnie dwie rzeczy: wersje skrótów ze schowkiem (Ctrl) oraz szybka edycja miniatur. Zamiast zapisywać screeny, wkleja się je od razu do Slacka, Teamsów czy maila, a jeśli trzeba coś podkreślić – robi się to od ręki w wbudowanym edytorze.
Warto też pamiętać o prywatności. Przy screenach z komunikatorów czy aplikacji webowych łatwo przypadkiem uwidocznić fragmenty rozmów, adresy mailowe, dane klientów. Tu wchodzą w grę dwie praktyki: robienie zrzutów fragmentu zamiast pełnego ekranu oraz szybkie zamazywanie danych w edytorze podglądu.
Przy nagraniach ekranu (panel ⌘ + Shift + 5) dobrze jest zaznaczać kursor i wyraźnie wykonywać ruchy, zamiast nerwowego klikania po całym interfejsie. Kilka sekund dłużej przy tworzeniu klipu potrafi zaoszczędzić odbiorcy minuty domyślania się, „gdzie tu właściwie trzeba kliknąć”.
Najczęstsze problemy ze screenshotami na Macu
Czasem zdarza się, że skróty nagle przestają działać i pojawia się wrażenie, że „Mac się popsuł”. Najczęściej jednak problem leży w ustawieniach lub w klawiaturze.
Warto sprawdzić kilka rzeczy:
- Preferencje systemowe → Klawiatura → Skróty – czy zrzuty ekranu nie są przypadkiem wyłączone lub zmienione,
- czy klawisz Fn nie zmienia działania klawiszy funkcyjnych, jeśli używa się klawiatury z nietypowym układem,
- czy system nie jest blokowany przez firmowe oprogramowanie bezpieczeństwa (zdarza się w korporacyjnych laptopach),
- czy nie brakuje miejsca na dysku w katalogu, gdzie mają trafiać screeny.
Zdarza się też, że ktoś przypadkiem zmieni ścieżkę zapisu przez Terminal lub aplikację trzeciej strony i potem nie może znaleźć swoich zrzutów. Wtedy najprościej jest:
1. Otworzyć panel ⌘ + Shift + 5.
2. Wejść w „Opcje”.
3. Ustawić ponownie Pulpit lub inny znany folder jako miejsce zapisu.
Po tej operacji nowe screenshoty zaczną się pojawiać tam, gdzie trzeba. Wyszukiwanie Spotlightem po nazwie „Zrzut ekranu” również potrafi ujawnić, gdzie ukrył się ostatnio plik.
W razie trudności zawsze można wykorzystać obejście: skróty z Control, które wrzucają zrzut do schowka. Nawet jeśli miejsce zapisu jest pomieszane, wklejenie screena do Wiadomości, maila czy Notatek zadziała niezależnie od folderów i uprawnień.