Jeden dobrze opanowany skrót klawiszowy na Macu potrafi przyspieszyć pracę bardziej niż instalacja kolejnej aplikacji. W przypadku zrzutów ekranu dochodzi do tego jeszcze jedna rzecz: od razu robi się je tak, jak trzeba – z odpowiednim kadrem, formatem i miejscem zapisu. Zamiast kombinować z telefonem przy ekranie czy szukać przycisku „Print Screen”, warto poznać kilka konkretnych skrótów i ustawień. Dzięki nim zrzuty ekranu na macOS przestają być przypadkowe i stają się prostym, codziennym narzędziem.
Podstawowe skróty na zrzut ekranu na Macu
Na macOS nie ma klawisza „Print Screen” jak w Windows. Jego rolę przejmują kombinacje z klawiszem Shift i Command (⌘). Po krótkim czasie wchodzą w nawyk.
Najważniejsze skróty:
- Shift + Command + 3 – zrzut całego ekranu
- Shift + Command + 4 – zaznaczony fragment ekranu
- Shift + Command + 4, potem spacja – wybrane okno lub menu
- Shift + Command + 5 – pełny panel zrzutów i nagrywania ekranu
- Shift + Command + 6 – zrzut Touch Bara (na starszych MacBookach z Touch Barem)
Przy każdym z tych skrótów zrzut trafia domyślnie na biurko jako plik PNG, a w prawym dolnym rogu ekranu pojawia się miniatura pozwalająca szybko go edytować lub przeciągnąć np. do maila.
Najczęściej używany w praktyce skrót to Shift + Command + 4 – daje pełną kontrolę nad kadrem, bez potrzeby późniejszego przycinania.
Jak zrobić zrzut wybranego fragmentu ekranu
W codziennej pracy najczęściej przydaje się zrzut tylko fragmentu ekranu: kawałka strony, fragmentu wykresu, konkretnego błędu w aplikacji. Do tego służy właśnie Shift + Command + 4.
Po wciśnięciu tej kombinacji kursor zmienia się w krzyżyk. Wystarczy kliknąć, przytrzymać i przeciągnąć myszą lub gładzikiem, aby zaznaczyć obszar. Po puszczeniu przycisku myszki zrzut zapisuje się automatycznie.
Przy tym skrócie działa kilka przydatnych „ukrytych” opcji:
- Spacja – po zaznaczeniu obszaru pozwala przesunąć cały zaznaczony prostokąt w inne miejsce, bez zmiany jego rozmiaru
- Shift – blokuje zmianę jednego z wymiarów (tylko szerokość lub tylko wysokość)
- Option (⌥) – zmiana rozmiaru zaznaczenia względem środka, a nie narożnika
- Esc – anulowanie wykonywania zrzutu
W praktyce oznacza to, że nie trzeba trafiać idealnie za pierwszym razem. Można spokojnie skorygować zaznaczenie, przesunąć je o kilka pikseli i dopiero wtedy puścić przycisk.
Jak zrobić zrzut okna lub menu
Zdarza się, że potrzebny jest zrzut konkretnego okna, panelu lub rozwijanego menu – bez tła i innych elementów pulpitu. Tu pomaga kombinacja Shift + Command + 4, ale z dodatkowym krokiem.
Procedura jest prosta: po wciśnięciu Shift + Command + 4 trzeba nacisnąć Spację. Kursor zmieni się w ikonę aparatu. Teraz wystarczy najechać na wybrane okno, menu albo nawet pasek narzędzi i kliknąć. Zrzut obejmie tylko ten element.
Niektóre okna systemowe mają delikatny cień. Przy prezentacjach wygląda to estetycznie, ale czasem przeszkadza, np. w dokumentach technicznych. Cień można wyłączyć, robiąc zrzut z przytrzymanym dodatkowo klawiszem Option (⌥) podczas kliknięcia.
Zrzut pojedynczego okna (Shift + Command + 4, potem spacja) daje najczystszy efekt przy dokumentowaniu ustawień, błędów w programach i tworzeniu instrukcji krok po kroku.
Panel zrzutów i nagrywania ekranu – Shift + Command + 5
Od kilku wersji macOS dostępny jest wygodny panel zrzutów i nagrywania ekranu. Wywołuje się go skrótem Shift + Command + 5. To dobre miejsce, żeby raz ustawić zachowanie zrzutów i potem już tylko korzystać.
Co oferuje panel zrzutów
Na dole ekranu pojawia się pasek z ikonami. Po kolei:
- zrzut całego ekranu
- zrzut wybranego okna
- zrzut zaznaczonego obszaru
- nagrywanie całego ekranu
- nagrywanie zaznaczonego fragmentu
Obok znajduje się przycisk Opcje. Właśnie tam kryją się ustawienia, które mocno wpływają na wygodę pracy ze zrzutami.
Najważniejsze ustawienia w „Opcjach”
Po kliknięciu „Opcje” można ustawić m.in.:
- Miejsce zapisu – do wyboru jest Biurko, Dokumenty, Schowek, Mail, Wiadomości, Notatki oraz własny folder
- Timer – brak opóźnienia, 5 sekund lub 10 sekund
- Pokaż miniaturę – włączenie/wyłączenie małej miniaturki zrzutu w prawym dolnym rogu
- Pamiętaj ostatnie zaznaczenie – przydatne, gdy regularnie zrzuca się ten sam obszar ekranu
- Pokaż wskaźnik myszy – czy ma być widoczny kursor na nagraniach ekranu
Samo wywołanie panelu nie robi jeszcze zrzutu – można spokojnie wybrać tryb, ustawić folder i dopiero wtedy kliknąć w ekran lub przycisk „Zrób zrzut”. Dla osób, które nie lubią zapamiętywać skrótów, jest to też bardziej „wizualny” sposób robienia screenów.
Zmiana miejsca zapisu i formatu zrzutów ekranu
Domyślnie macOS zapisuje zrzuty na Biurku jako pliki PNG. To wygodne na początku, ale przy częstym korzystaniu biurko szybko zamienia się w bałagan. Warto ustawić własny folder lub inny sposób zapisu.
Ustawienie innego folderu zapisu
Najprościej zrobić to z poziomu panelu zrzutów (Shift + Command + 5):
- Wywołać panel skrótem Shift + Command + 5
- Kliknąć Opcje
- W sekcji „Zapisz w” wybrać Inne miejsce…
- Wskazać folder, w którym mają lądować zrzuty (np. „Screenshots” w Dokumentach)
Od tego momentu wszystkie nowe zrzuty trafią właśnie tam. Można w ten sposób uporządkować pracę, np. mieć osobne foldery dla różnych projektów i przełączać je w zależności od potrzeb.
Zmiana formatu z PNG na JPG lub inny
PNG daje bardzo dobrą jakość, ale pliki potrafią być spore. Do prostych ilustracji na bloga czy do maila często wystarczy JPG, który zajmuje mniej miejsca.
Format zrzutów można zmienić jednym poleceniem w Terminalu (Aplikacje > Narzędzia > Terminal):
- zmiana na JPG:
defaults write com.apple.screencapture type jpg; killall SystemUIServer - powrót do PNG:
defaults write com.apple.screencapture type png; killall SystemUIServer
Po wpisaniu komendy i zatwierdzeniu klawiszem Enter wystarczy chwilę poczekać, aż pasek menu się przeładuje. Od tego momentu wszystkie nowe zrzuty będą zapisywane w wybranym formacie. System obsługuje też inne formaty, m.in. pdf czy tiff, choć w praktyce PNG i JPG załatwiają większość scenariuszy.
Szybka edycja zrzutu: zaznaczenia, strzałki, cenzura
Po wykonaniu zrzutu w prawym dolnym rogu ekranu zwykle pojawia się jego miniatura. Kliknięcie jej otwiera prosty edytor z funkcją Markowanie. To najszybszy sposób, żeby dodać strzałkę, ramkę czy zamazać dane wrażliwe.
W wbudowanym edytorze dostępne są m.in.:
- strzałki, linie, prostokąty i elipsy
- podświetlenie fragmentu tekstu
- narzędzie do rysowania odręcznego
- tekst, podpis, dymki
- zaznaczenie do rozmycia lub zasłonięcia (np. numeru konta, adresu e-mail)
Po zakończeniu edycji wystarczy kliknąć „Gotowe” – plik zapisze się w tym samym miejscu, gdzie trafił zrzut. Nie trzeba otwierać osobnego programu graficznego, co przyspiesza pracę przy dużej liczbie screenów.
Większość prostych instrukcji i dokumentacji da się przygotować wyłącznie w oparciu o zrzuty ekranu i narzędzie Markowanie, bez otwierania Photoshopa czy innych rozbudowanych aplikacji.
Print screen do schowka zamiast do pliku
W wielu sytuacjach plik na dysku w ogóle nie jest potrzebny. Często chodzi tylko o szybkie wklejenie zrzutu do maila, Slacka czy dokumentu. Wtedy przydaje się modyfikator Control.
Wystarczy do podstawowych skrótów dodać klawisz Control, żeby zrzut trafił prosto do schowka, np.:
- Control + Shift + Command + 3 – cały ekran do schowka
- Control + Shift + Command + 4 – zaznaczony fragment do schowka
Po wykonaniu takiego zrzutu można od razu przejść do aplikacji (np. Mail, Pages, Word, komunikator) i wkleić obrazek standardowym skrótem Command + V. Żaden plik nie zaśmieca dysku, wszystko dzieje się „w locie”.
Najczęstsze problemy ze zrzutami ekranu na Macu
Zdarzają się sytuacje, w których zrzuty przestają się zapisywać tam, gdzie wcześniej, albo w ogóle nie widać nowych plików. Zwykle winne są ustawienia lub przypadkowo zmieniony folder.
Jeśli zrzuty „znikają”, warto po kolei sprawdzić:
- czy w folderze nie ma włączonego sortowania, które przerzuca nowe pliki na koniec listy
- czy w panelu (Shift + Command + 5 > Opcje) nie jest ustawione Zapisz w > Schowek zamiast folderu
- wyszukiwarkę Spotlight (ikona lupy) – po wpisaniu „Zrzut ekranu” widać, gdzie system zapisuje nowe pliki
Inny typowy problem to zrzut bez paska menu lub bez kursora. Systemowo zrzuty nie obejmują kursora, co jest dobre w większości sytuacji, ale przy instrukcjach czasem przeszkadza. Wtedy warto sięgnąć po aplikacje firm trzecich, które potrafią wstawić kursor, dodać automatyczną ramkę, cień czy numerki kroków. Wbudowane narzędzia macOS pokrywają jednak 80–90% codziennych zastosowań.
Podsumowanie: które skróty zapamiętać na start
Nie ma potrzeby pamiętać całej listy możliwości. Na początku w zupełności wystarczą trzy rzeczy:
- Shift + Command + 4 – zaznaczony fragment (najczęściej używany w praktyce)
- Shift + Command + 5 – panel zrzutów, gdzie można ustawić folder zapisu i timer
- Control + Shift + Command + 4 – zrzut fragmentu prosto do schowka, bez pliku na dysku
Po kilku dniach korzystania palce same zaczną sięgać po odpowiednie kombinacje. A gdy pojawi się potrzeba nagrania ekranu, zmiany formatu czy szybkiego rozmycia danych wrażliwych, wystarczy wrócić do ustawień i możliwości opisanych wyżej. Dzięki temu „print screen na Macu” przestaje być egzotyczną funkcją i staje się zwykłym, codziennym narzędziem pracy.