Umowa o dzieło z fotografem to jedna z najczęstszych form sformalizowania współpracy przy sesji ślubnej, rodzinnej, produktowej czy reklamowej. Fotograf zobowiązuje się do wykonania konkretnego rezultatu, czyli gotowych, obrobionych zdjęć, a zamawiający do zapłaty umówionego wynagrodzenia. Liczy się efekt, a nie czas pracy ani nadzór zamawiającego.
Dobra umowa powinna zawierać dane stron, dokładny opis dzieła (rodzaj sesji, liczbę zdjęć, format plików), termin i miejsce realizacji oraz wysokość wynagrodzenia wraz z zaliczką. Najważniejsze są jednak zapisy o przeniesieniu autorskich praw majątkowych z wyraźnym określeniem pól eksploatacji. Warto też uregulować kwestię wizerunku oraz prawo fotografa do publikacji zdjęć w portfolio.
Poniżej znajdziesz prosty wzór, który możesz zapisać jako PDF i dostosować do własnej sesji. Wzór ma charakter informacyjny, dlatego przed podpisaniem sprawdź jego zapisy pod kątem swojej sytuacji.
Umowa o dzieło – sesja fotograficzna
- Zamawiającym: ……………… (imię i nazwisko lub nazwa firmy), adres: ………………, PESEL / NIP: ………………, zwanym dalej „Zamawiającym”,
- Wykonawcą (fotografem): ……………… (imię i nazwisko), adres: ………………, PESEL / NIP: ………………, zwanym dalej „Wykonawcą”.
§ 1. Przedmiot umowy
§ 2. Parametry wykonania dzieła
| Termin i miejsce sesji | Zakres dzieła | Termin przekazania zdjęć |
|---|---|---|
| ……………… r., godz. ………, miejsce: ……………… | ok. ……… zdjęć po obróbce, pliki JPG, rozdzielczość ……… | do ……… dni roboczych od dnia sesji |
§ 3. Wynagrodzenie
§ 4. Prawa autorskie i wizerunek
§ 5. Odstąpienie i postanowienia końcowe
Najważniejsze zapisy umowy o dzieło z fotografem
Przedmiot umowy i opis dzieła
Najczęstszy błąd to zbyt ogólny opis. Zapis „sesja fotograficzna” nie wystarczy. Wskaż rodzaj sesji, orientacyjną liczbę zdjęć, format i rozdzielczość plików oraz zakres obróbki (np. korekta kolorów, retusz). Dzięki temu łatwiej ocenić, czy dzieło wykonano zgodnie z umową.
Wynagrodzenie i zaliczka
Podaj kwotę brutto, termin i sposób płatności. Fotografowie zwykle pobierają zaliczkę na poczet rezerwacji terminu. Jeśli ma ona być zadatkiem, zaznacz to wprost w umowie, ponieważ w innym przypadku będzie traktowana jako zwykła zaliczka.
Prawa autorskie i pola eksploatacji
Wykonanie zdjęć nie daje klientowi prawa do dowolnego ich wykorzystania. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej, a pola eksploatacji trzeba wymienić z nazwy, np. publikacja w internecie, druk czy reklama. Autorskie prawa osobiste fotografa są niezbywalne.
Wizerunek osób na zdjęciach
Rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zgody osoby sfotografowanej. Dotyczy to także portfolio fotografa, dlatego warto dodać osobny zapis o zgodzie lub jej braku.
Co można zmodyfikować lub dodać we wzorze
Licencja zamiast przeniesienia praw
Fotograf często woli udzielić licencji (wyłącznej lub niewyłącznej) na określony czas i cele. Sprawdza się to przy zdjęciach komercyjnych. W takim przypadku zamień w § 4 przeniesienie praw na zapis o udzieleniu licencji i dokładnie określ jej zakres.
Dodatkowe klauzule
Warto rozważyć dopisanie liczby poprawek wliczonych w cenę, kosztu dodatkowych godzin pracy, zasad zmiany terminu i zwrotu kosztów dojazdu. Można też określić sposób przekazania plików (link lub nośnik), okres przechowywania materiałów źródłowych oraz karę umowną za opóźnienie. Przy sesjach dla firm uregulujesz też, czy fotograf może używać zdjęć w swojej reklamie.
Na co uważać przy zawieraniu umowy
Umowa o dzieło czy umowa zlecenia
Umowa o dzieło wymaga konkretnego, sprawdzalnego rezultatu. Jeśli fotograf ma jedynie dokumentować wydarzenie przez określony czas, bez z góry określonego efektu, właściwsza może być umowa zlecenia. Wzór sprawdza się głównie wtedy, gdy fotograf nie prowadzi działalności gospodarczej. Jeśli ją prowadzi, zwykle wystawia fakturę, a umowa służy do ustalenia szczegółów, wtedy zamiast numeru PESEL wpisz NIP.
Podatki i składki
Wynagrodzenie z umowy o dzieło podlega opodatkowaniu, a obowiązek odprowadzania składek zależy od tego, kto jest zamawiającym i kim jest wykonawca. Przy przeniesieniu praw autorskich może mieć zastosowanie podwyższony poziom kosztów uzyskania przychodu. W razie wątpliwości skonsultuj się z księgowym, zwłaszcza gdy zamawiającą jest firma.
Odbiór dzieła i reklamacje
Wyznacz konkretny termin na zgłaszanie uwag do zdjęć, np. 7 dni. Brak jasnych zasad odbioru to częste źródło sporów. Podpisz umowę przed sesją i zadbaj o to, by każda ze stron otrzymała swój egzemplarz.
