Przy nagrywaniu ekranu liczy się nie tylko sam zapis obrazu, ale też to, jak szybko da się włączyć nagrywanie, czy jest dźwięk z mikrofonu i systemu, oraz gdzie ląduje gotowy plik. W większości przypadków wystarczą wbudowane narzędzia Windows lub macOS, bez instalowania czegokolwiek. W sytuacjach bardziej wymagających – np. nagrywanie gier lub szkoleń online – przydaje się zewnętrzny program. Poniżej znajduje się praktyczna, krok po kroku, instrukcja dla najpopularniejszych systemów oraz jedno proste rozwiązanie „na wszystko”.
Sprawdzenie, z jakiego systemu korzysta komputer
Na początek trzeba mieć pewność, jaki system faktycznie działa na komputerze, bo od tego zależy sposób nagrywania.
W przypadku Windows najprościej rzucić okiem na przycisk Start. Kolorowa ikona okienka w lewym dolnym rogu (lub na środku paska zadań w nowszych wersjach) oznacza Windows 10 lub 11. Po kliknięciu Start i wpisaniu „winver” pojawi się okno z dokładną wersją systemu.
W przypadku macOS w lewym górnym rogu ekranu znajduje się logo Apple. Po kliknięciu i wybraniu „Ten Mac…” (lub „About This Mac”) widać numer wersji macOS – przyda się przy szukaniu skrótów klawiszowych i ustawień nagrywania.
W dalszej części opisane są scenariusze osobno dla Windows i macOS, a na końcu – prosty, darmowy program do nagrywania praktycznie wszystkiego, na czym da się go zainstalować.
Nagrywanie ekranu w Windows 10 i 11
Windows 10 i 11 mają wbudowaną funkcję nagrywania ekranu w postaci Xbox Game Bar. Z założenia służy do nagrywania gier, ale spokojnie nagrywa też przeglądarkę, programy, prezentacje.
Szybkie nagrywanie skrótem klawiszowym
Najwygodniej korzystać z nagrywania za pomocą skrótów, bez klikania po menu. Przed pierwszym użyciem warto sprawdzić, czy Game Bar jest włączony.
- Naciśnij Win + G (klawisz z logo Windows + G). Jeśli pojawi się pasek z widżetami – Game Bar jest aktywny.
- Jeśli nic się nie dzieje: otwórz Ustawienia > Gry > Xbox Game Bar i upewnij się, że przełącznik „Otwórz Xbox Game Bar…” jest włączony.
- Otwórz program, który ma być nagrywany (np. przeglądarka, PowerPoint, gra).
- Wciśnij Win + Alt + R, aby od razu rozpocząć nagrywanie bez otwierania całego paska narzędzi.
- Na ekranie pojawi się mały panel ze wskaźnikiem nagrywania i czasem trwania. Zostaw go w spokoju lub przenieś w inne miejsce, żeby nie zasłaniał treści.
- Aby zakończyć nagrywanie, ponownie wciśnij Win + Alt + R lub kliknij przycisk stop na małym panelu.
Po zatrzymaniu nagrania w prawym dolnym rogu z reguły pojawia się powiadomienie, że klip został zapisany. Domyślnie ląduje on w folderze Wideo > Przechwytywanie w profilu użytkownika. Warto ten folder zapamiętać lub dodać do szybkiego dostępu.
Jeśli skrót Win + Alt + R nie działa, najczęściej winne jest wyłączone nagrywanie w tle lub kolizja z innym programem, który „przechwycił” skrót – wtedy warto przejrzeć inne aplikacje do nagrywania i ich ustawienia klawiatury.
Ustawienia jakości nagrania i dźwięku
Samo nagrywanie to jedno, ale ważne jest, żeby od razu mieć przyzwoitą jakość obrazu i dobrze ustawiony dźwięk. Wszystko da się ustawić w systemowych Ustawieniach.
W menu Ustawienia > Gry > Przechwytywanie dostępne są parametry jakości. Można tam wybrać m.in. rozdzielczość, jakość wideo i częstotliwość klatek. Do większości zastosowań wystarczy ustawienie jakości na „Wysoka” – pliki nie będą gigantyczne, a obraz pozostanie wyraźny przy odtwarzaniu na YouTube czy w prezentacji.
Bardzo istotne są opcje dźwięku. W tym samym oknie da się wskazać, czy nagrywany ma być tylko dźwięk gry/systemu, czy także mikrofon. Do nagrywania tutoriali i szkoleń najlepiej zaznaczyć obie opcje. Dobrą praktyką jest uruchomienie dowolnego, krótkiego nagrania testowego z komentarzem głosowym i sprawdzenie, czy głos jest wyraźny, a dźwięki systemowe nie są za głośne.
Trzeba liczyć się z tym, że Xbox Game Bar nagrywa przede wszystkim aktywne okno/gry. Jeśli konieczne jest nagrywanie całego pulpitu z przełączaniem między wieloma aplikacjami, wygodniej może być sięgnąć po zewnętrzne narzędzie opisane dalej.
Nagrywanie ekranu w macOS
W systemach macOS wbudowane nagrywanie ekranu jest bardzo wygodnie rozwiązane i dostępne z poziomu jednego skrótu klawiszowego. Działa zarówno na nowszych Macach z procesorami Apple Silicon, jak i na starszych z Intelem.
Panel nagrywania: Shift + Command + 5
W większości współczesnych wersji macOS za nagrywanie odpowiada panel zrzutów ekranu i wideo.
- Wciśnij jednocześnie Shift + Command (⌘) + 5.
- Na dole ekranu pojawi się pasek z miniaturami – zrzut całego ekranu, wybranego okna oraz dwie ikonki kamery oznaczające nagrywanie.
- Wybierz, czy nagrywany ma być cały ekran, czy tylko zaznaczony fragment. Do tutoriali zwykle lepiej sprawdza się nagrywanie całego ekranu – łatwiej potem przycinać.
- Po prawej stronie paska kliknij Opcje. Tu można wybrać folder zapisu, ustawić opóźnienie nagrywania (np. 5 lub 10 sekund) oraz źródło dźwięku.
- Jeśli potrzebny jest komentarz głosowy, trzeba wybrać odpowiedni mikrofon w sekcji „Mikrofon” – np. „Wbudowany mikrofon” lub mikrofon USB.
- Kliknij „Nagrywaj”, a jeśli ustawiono opóźnienie – spokojnie przejdź do programu, który ma być pokazany.
- Aby zatrzymać nagrywanie, kliknij ikonę stop w menu u góry ekranu (prawy górny róg) lub użyj ponownie skrótu Command + Control + Esc (w zależności od wersji systemu).
Po zakończeniu nagrania w prawym dolnym rogu ekranu pojawi się miniatura pliku wideo. Można ją od razu kliknąć, przyciąć początek/koniec lub przeciągnąć gdzieś, gdzie ma trafić (np. na pulpit, do folderu projektu, do wiadomości).
Dla wygody dobrze jest ustawić w Opcjach stały folder zapisu, np. „Nagrania ekranu”, zamiast zaśmiecać pulpit pojedynczymi plikami .mov po każdej sesji.
QuickTime Player – gdy skrót nie działa lub system jest starszy
Na starszych wersjach macOS, lub gdy z jakiegoś powodu skrót Shift + Command + 5 nie wywołuje panelu, można użyć aplikacji QuickTime Player, która jest domyślnie zainstalowana.
Po uruchomieniu QuickTime z folderu Aplikacje należy z górnego menu wybrać Plik > Nowe nagranie ekranu. Otworzy się małe okno z przyciskiem nagrywania. Obok przycisku znajduje się strzałka, pod którą można wskazać mikrofon oraz jakość nagrania.
Po kliknięciu przycisku nagrywania system zapyta, czy nagrywać cały ekran, czy tylko zaznaczony obszar. Reszta przebiega podobnie jak w przypadku panelu Shift + Command + 5 – na górnym pasku pojawi się ikonka zatrzymania nagrywania, a gotowy plik zostanie zapisany po podaniu nazwy i wybraniu lokalizacji.
QuickTime ma dodatkową zaletę: potrafi nagrywać nie tylko ekran, ale też np. obraz z iPhone’a podłączonego kablem do Maca (jako nowe nagranie filmowe z wybranym źródłem). W kontekście prostego nagrywania pulpitu zwykle nie ma potrzeby wchodzić w te dodatkowe opcje.
Gdy wbudowane narzędzia nie wystarczą: OBS Studio
Do bardziej zaawansowanych zastosowań – np. nagrywania gier w wysokiej jakości, webinarów, jednoczesnego nagrywania kilku źródeł (ekran + kamera + dźwięk z różnych mikrofonów) – przydaje się zewnętrzny program. Najpopularniejszym i darmowym rozwiązaniem jest OBS Studio.
OBS działa na Windows, macOS i wielu dystrybucjach Linuksa. Instalacja sprowadza się do pobrania wersji z oficjalnej strony i przejścia przez standardowy instalator. Po pierwszym uruchomieniu program sam zaproponuje konfigurację pod kątem nagrywania lub streamingu. Warto wybrać profil „Nagrywanie”, jeśli głównym celem jest zapis plików wideo na dysk.
Pierwsze uruchomienie i konfiguracja podstawowej sceny
Interfejs OBS może na początku wyglądać groźnie, ale do zwykłego nagrywania ekranu wystarczą dwa-trzy proste ustawienia.
Centralnym elementem jest „Scena”. Na dole okna w sekcji Sceny powinna być przynajmniej jedna pozycja – jeśli jej nie ma, można dodać nową przyciskiem „+” i nadać nazwę, np. „Nagrywanie ekranu”. Scena to po prostu zestaw źródeł: ekran, kamera, obraz z okna, itp.
W sekcji Źródła dodaje się to, co ma być nagrywane. Najprostsza konfiguracja to:
- Przechwytywanie ekranu (Windows) lub Display Capture (macOS) – nagrywa cały ekran, razem z paskiem zadań/dokiem i wszystkimi oknami.
- Opcjonalnie Przechwytywanie wejścia wideo – jeśli w nagraniu ma się pojawić kamera.
Po dodaniu przechwytywania ekranu OBS może poprosić o uprawnienia (szczególnie na macOS – w Ustawieniach systemowych trzeba wtedy zezwolić programowi na nagrywanie ekranu). Na podglądzie w głównym oknie OBS od razu widać, czy obraz jest poprawnie łapany. W razie potrzeby można go pomniejszyć, przyciąć lub przesunąć.
Podgląd dźwięku znajduje się w sekcji Mikser audio. Najlepiej od razu zmówić kilka zdań do mikrofonu i puścić jakiś dźwięk z systemu, żeby zobaczyć, czy poziomy nie są za wysokie (czerwone) lub zbyt niskie (ledwie ruszające się paski). W razie czego suwakiem można ściszyć lub podgłośnić poszczególne źródła.
Ostatni krok to ustawienie parametrów nagrywania w Ustawienia > Nagrywanie (lub „Output / Recording” w angielskiej wersji). Do nauki i zwykłych tutoriali wystarczy format mp4, rozdzielczość 1920×1080 i 30 klatek na sekundę. Warto też sprawdzić, gdzie OBS będzie zapisywał pliki – lepiej od razu wskazać konkretny folder projektu niż szukać plików po całym dysku.
Samo nagrywanie zaczyna się przyciskiem Rozpocznij nagrywanie w prawym dolnym rogu i kończy przyciskiem Zatrzymaj nagrywanie. Podczas nagrywania OBS pokazuje czas, obciążenie procesora i rozmiar pliku – przy dłuższych sesjach dobrze jest zerkać, czy wszystko trzyma się w ryzach.
Gdzie znaleźć nagrane pliki i jak uniknąć problemów
Niezależnie od metody, zawsze pojawia się to samo pytanie: gdzie to się nagrało? Warto mieć prostą „mapę” lokalizacji.
- Windows (Xbox Game Bar) – domyślnie: folder Wideo > Przechwytywanie. Ścieżkę można zmienić w Ustawieniach przechwytywania.
- macOS (Shift + Command + 5) – domyślnie: pulpit, chyba że w Opcjach ustawiono inny folder (np. Dokumenty, Nagrania).
- QuickTime Player – przy zapisywaniu system zawsze pyta o lokalizację i nazwę pliku.
- OBS Studio – lokalizacja jest w Ustawienia > Wyjście (Output) > Ścieżka nagrywania (Recording Path).
Przed dłuższym nagrywaniem warto upewnić się, że na dysku jest wystarczająco dużo miejsca. Minuta nagrania w 1080p może zajmować od kilkudziesięciu do kilkuset megabajtów, w zależności od kodeka i ustawionej jakości. Przy godzinnych szkoleniach różnica między rozsądną jakością a „na maksa” potrafi oznaczać kilka dodatkowych gigabajtów do przerzucania i archiwizowania.
Zanim zacznie się nagrywać coś ważnego (np. webinar z klientem czy egzamin online), dobrze jest zrobić krótką, 20–30 sekundową próbkę. Taki test od razu ujawnia typowe problemy: brak dźwięku z mikrofonu, zbyt ciemny obraz, niewłaściwy ekran, na którym nic się nie dzieje.
Ostatnia praktyczna kwestia to powiadomienia i wyskakujące okna. Warto na czas nagrania włączyć w systemie tryb „Nie przeszkadzać” lub jego odpowiednik, zamknąć komunikatory i zbędne programy. Nie tylko dlatego, żeby nie nagrywać prywatnych wiadomości, ale też po to, by uniknąć nagłych dźwięków i „piknięć” w środku prezentacji.
Po opanowaniu podstaw – skrótów do szybkiego nagrywania, ustawień dźwięku i lokalizacji plików – nagrywanie ekranu przestaje być przeszkodą techniczną, a staje się po prostu jednym z codziennych narzędzi do pracy, nauki i dzielenia się wiedzą.