Open Book Alliance - czy pokona Google?

Open Book Alliance to projekt zainicjowany przez amerykańskiego znawcę prawa antymonopolowego Gary'ego L. Rebacka oraz portal Internet Archive, który ma na celu zatrzymanie rozpędzonej przez Google maszyny digitalizacji zbiorów bibliotecznych wzbudzającej wiele kontrowersji i sprzeciwów ze strony autorów, wydawców i bibliotekarzy.

Sygnotariusze porozumienia - wśród nich m. in. Amazon, Microsoft i Yahoo!, a już wkrótce prawdopodobnie Amerykańskie Stowarzyszenie Dziennikarzy i Autorów (American Society of Journalists and Authors) i Nowojorskie Zrzeszenie Bibliotek (New York Library Association) - domagają się, aby Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych przyjrzał się sądowej ugodzie Google z amerykańskimi wydawcami książek podpisanej jesienią 2008 r. Zgodnie z nią Google stworzyło rejestr praw autorskich (Book Rights Registry), a właściciele praw do książki, którą koncern udostępni w serwisie Google Book Search, otrzymują 63% przychodów z reklam wyświetlanych przy fragmentach książki (reszta przypada gigantowi z Mountain View).

Czasu nie ma zbyt wiele, ponieważ tylko do 4 września 2009 r. wydawcy lub autorzy - którzy nie godzą się na włączenie swych utworów do projektu Google - muszą złożyć specjalne oświadczenie. Mimo, iż jesienna ugoda sądowa Google z wydawcami dotyczy rzekomo terytorium Stanów Zjednoczonych, tak naprawdę wykracza daleko poza granice kraju.

Zgodnie ze stosowaną w USA zasadą "fair use" problem dotyka także wydawców i autorów z całego świata (w tym i polskich), których dzieła znajdują się w bibliotekach współpracujących z Google w tworzeniu wielkiej biblioteki cyfrowej. W swoim jesiennym orzeczeniu sąd uzależnił uprawomocnienie Ugody od tego, czy Google poinformuje o niej zainteresowanych. Z treścią tzw. Ugody dotyczącej programu Google Book Search Ugody a także formularzem rezygnacji z jej zapisów zapoznać się można pod adresem http://www.googlebooksettlement.com/r/home . Z polskich wydawców do współpracy z Google przystąpiły m.in. Wolter Kluwers, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne oraz Wydawnictwo Naukowo-Techniczne.

To głównie przeciwko temu zapisowi, wg którego już w październiku Google stanie się prawdziwym monopolistą na dzieła, wobec których nikt nie zastrzegł swych praw, występują przedstawiciele inicjatywy Open Book Alliance. Google w ciągu 5 lat zdigitalizował ponad 7 mln woluminów książek i jeśli zgodnie z prawem otrzyma możliwość zeskanowania dalszych milionów z pewnością z niego skorzysta. Szczególnie, iż wcale nie zamierza udostępniać wszystkich dzieł bezpłatnie: sprzedaż utworów w postaci e-booków czy zarabianie na reklamie wyświetlanej przy cyfrowej wersji oryginału to nie jedyne możliwości czerpania zysków w tym obszarze.

Źródła: http://news.yahoo.com , http://online.wsj.com